Adalet Ağaoğlu

Türk edebiyatının usta kalemlerinden birisidir. Türkiye’nin değişik dönemlerini ve bu dönemlerin insan hayatlarına etkisini inceleyen eserler vermiştir.

Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil-Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olmuştur.1951-1970 yılları arasında TRT’de çeşitli görevlerde bulundu. Kurumun özerkliğine el konulması gerekçesiyle TRT Radyo Dairesi Başkanlığı’ndan istifa etti ve 1970’ten bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı.

Edebiyat yaşamına şiirlerle başladı, kısa bir süre sonra oyun yazarlığına yöneldi. 1953 yılında yazdığı “Bir Piyes Yazalım” tiyatro oyunu 1953’te Ankara’da sahnelendi. İlk romanını yazana kadar oyun yazarlığını sürdürdü. Üst üste yazdığı oyunlarla altmışlı ve yetmişli yılların önde gelen oyun yazarlarından oldu.

İlk romanı Ölmeye Yatmak, 1973’te yayımlandı. Bu ilk romanından itibaren tüm eserleri yoğun tartışmalara konu oldu. Ölmeye Yatmak, daha sonra yazdığı Bir Düğün Gecesi ve Hayıradlı romanlarla bir üçleme oluşturdu ve birçok ödül kazandı. Öykü kitapları, denemeler, anı-roman türünde eserler de yayımlayan Ağaoğlu 1991 yılında Çok Uzak Çok Yakın’la oyun yazarlığına döndü. Ağaoğlu, halen yazmayı sürdürüyor.

Adalet Ağaoğlu’ile ilgili yazıları bir araya getiren arşiv eşi Halim Ağaoğlu’ tarafından hazırlanmış ve 2003’te Adalet Ağaoğlu’nun yazarlığının 55. yılı anısına Herkes Kendi Kitabının İçini Tanır adı ile basıldı.

Can Yücel’in Adalet Ağaoğlu için söylediği “Sen Türkiye’nin en güzel kazasısın” sözü , Feridun Andaç’ın Adalet Ağaoğlu ile yaptığı nehir söyleşi tarzında bir kitabın adı oldu. Kitap, 2006’da basıldı.

Ağaoğlu, 1986’da kurulan İnsan Hakları Derneği’nin kurucuları arasında yer almış ancak 2005’de dernekten ayrılması tartışmalara neden olmuştur. Ve son olarak; Ermenilerden özür dileme kampanyasına katılmıştır.

Tiyatro ve radyo oyunları

  • Yaşamak – 1955
  • Evcilik Oyunu – 1964
  • Sınırlarda Aşk – 1965
  • Çatıdaki Çatlak – 1965
  • Tombala – 1967
  • Çatıdaki Çatlak 1967
  • Sınırlarda Aşk-Kış-Barış 1970
  • Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar 1973
  • Kendini Yazan Şarkı 1976
  • Duvar Öyküsü 1992
  • Çok Uzak-Fazla Yakın 1991

Romanları

  • Ölmeye Yatmak – 1973
  • Fikrimin İnce Gülü – 1976
  • Bir Düğün Gecesi – 1979
  • Yazsonu – 1980
  • Üç Beş Kişi – 1984
  • Hayır… – 1987
  • Ruh Üşümesi – 1991
  • Romantik Bir Viyana Yazı – 1993

Öykü kitapları

  • Sessizliğin İlk Sesi – 1978
  • Hadi Gidelim – 1982
  • Hayatı Savunma Biçimleri – 1997

Deneme kitapları

  • Geçerken – 1996
  • Başka Karşılaşmalar – 1996

Diğer eserleri

  • Göç Temizliği (Anı-Roman) – 1985
  • Gece Hayatım (Rüya Anlatısı) – 1991

Aramalar: